Այբուբեն
"/*--9999999999ԷՇ
-09999999999ԸՈ
-09999999999ԹՉ
/*--*9999999999ԺՊ
/*--*9999999999ԻՋ
09999999999ԼՌ
09999999999ԽՍ
099999conveԾՎ
099999s3ԿՏ
and 099999s3ՀՐ
and 199999ԱՁՑ
and(199999ԲՂՈւ
and(9999 99999ԳՃՓ
" and9999/99999ԴՄՔ
" and9999999999ԵՅՕ
"/*--9999999999ԶՆՖ
Արագ Որոնում


Վիկինգների թրեր (XI դար)
Ատրճանակ (XVI դար)
Հրացան (Մոսինի, 1891 թ.)
Գնդացիր (Մաքսիմի, 
1943 թ-ի նմուշ)
Ամերիկյան տանկ Մ-1 «Աբրամս»
Ամերիկյան կործանիչ 
F-117 «Ստելս»
Ռուսական կործանիչ ՄԻԳ-35
Ավիակիր 
Միջուկային զենքի պայթյուն
Մակարովի ատրճանակ 
Կալաշնիկովի ինքնաձիգ AK-47
Ձեռքի հակատանկային նռնականետ
Կալաշնիկովի հաստոցային գնդացիր 
Հրթիռային հրետանու ռազմական մեքենա «Գրադ-2»
Ինքնագնաց հրթիռային արձակման կայանք «Կուբ-9»
Զենքը հակառակորդի կենդանի ուժը, տեխնիկան և ամրաշինական կառույցները ոչնչացնելու համար կիրառվող սարքերի և միջոցների ամբողջությունն է: Զինված պայքարում հակառակորդին 
ոչնչացնելու համար օգտագործվող միջոցները կոչվում են 
մարտական զենք: Կան նաև անհատական գործածման՝ 
ծառայողական և քաղաքացիական զենքեր, որոնք, ի 
տարբերություն մարտական զենքի, ունեն սահմանափակ 
հեռահարություն, փոքր ճշգրտություն և տրամաչափ:
Տարբերում են ժամանակակից մարտական զենքի հետևյալ 
տեսակները՝ սովորական, զանգվածային ոչնչացման ու ֆիզիկական նոր սկզբունքների վրա հիմնված՝ ռազմավարական, 
օպերատիվ-մարտավարական և մարտավարական:

Հնագույն ժամանակներից մարդիկ  թշնամիների ու վայրի կենդանիների հարձակումներից պաշտպանվել են զենքով:
Նախնադարյան մարդիկ կռվում էին պարզունակ զենքերով՝ մահակով, քարակոփ փայտե նիզակներով, պարսատիկներով, ավելի ուշ՝ նետ ու աղեղով և քարե կացիններով: Մետաղի հայտնագործումից հետո երևան եկավ «սառը զենքը»՝ բրոնզե և երկաթե սուր շեղբերով նիզակները, սակրերը, թրերն ու դաշույնները: VIII դարում չինացիները հայտնաբերեցին վառոդը, որի` մարտական գործողություններում կիրառումով ստեղծվեց հրազենը: XIII դարում ստեղծվեցին առաջին թնդանոթները, ավելի ուշ՝ հրացանները (հաջողված էին արկեբուզները): Թնդանոթների նոր տեսակների (ռմբարդ, մորտիր և այլն) մարտական կիրառության առաջին փորձերի, հրետասայլակի և թուջե արկի նախագծմանը զուգընթաց` 1521 թ-ին ստեղծվեց հարթափող պատրույգավոր հրազենը՝ մուշկետը:
XVII դարում ստեղծվեցին կայծքարե փականքով, ապա՝ ակոսավոր հրացանները (շտուցեր) և թղթե պարկուճով փամփուշտները, որի հետևանքով նվազեց զենքի քաշը, ու մեծացավ արագաձգությունը: 1870-ական թվականներին ստեղծվեցին միափող գնդացիրներ: 1884 թ-ին Պաուլ Վիելը ստացավ անծուխ (պիրոքսիլինային), 1888 թ-ին Ալֆրեդ Նոբելը՝ բալիստիտային, իսկ 1892 թ-ին Դմիտրի Մենդելեևը՝ պիրոկոլոիդային վառոդը, ստեղծվեցին մետաղական պարկուճով միասնական փամփուշտը և արկը: 1890-ական թվականներին ստեղծվեցին առաջին սուզանավերը, 1903 թ-ին՝ ինքնաթիռները, 1916 թ-ին՝ տանկերը և ինքնալիցքավորվող (ավտոմատ) հրացանները:
Սովորական զենքի (հրազեն, ռեակտիվ, հրթիռային, ռմբակոծման, տորպեդային և հրկիզող զենքեր, ճարտարագիտական ու ծովային ականներ և սառը զենք) մարտական կիրառման հետևանքով զանգվածային կորուստներ և փլուզումներ չեն լինում:
Զանգվածային ոչնչացման զենքը (միջուկային, քիմիական և կենսաբանական, ԶՈԶ) առաջացնում է զանգվածային կորուստներ և փլուզումներ՝ ընդհուպ շրջակա միջավայրի պայմանների անվերադարձ փոփոխությունները: 
Միջուկային զենքի գործողությունը հիմնված է ուրանի և պլուտոնիումի իզոտոպների ծանր միջուկների տրոհման շղթայական ռեակցիայի (ատոմային ռումբ) կամ ջրածնի իզոտոպների (դեյտերիում, տրիտիում) թեթև միջուկների սինթեզի (ջերմամիջուկային ռումբ) հետևանքով անջատվող հսկայական էներգիայի ավերիչ հատկության վրա: Այս զենքի հիմնական կործանիչ գործոններն են հարվածող ալիքը, լուսային ճառագայթումը, ներթափանցող ճառագայթումը, տեղանքի ճառագայթաակտիվ վարակումը և էլեկտրամագնիսական ազդակը:
Ատոմային ռումբն առաջինը փորձարկել են ԱՄՆ-ում 1945 թ-ի հուլիսին, իսկ օգոստոսի 6-ին և 9-ին ատոմային ռումբեր նետեցին Ճապոնիայի Հիրոսիմա և Նագասակի քաղաքների վրա, որի հետևանքով զոհվեց մոտ 300 հզ. մարդ, իսկ այդ քաղաքները գրեթե ամբողջությամբ ոչնչացվեցին: Հետագայում միջուկային զենքի տարածումը կասեցվեց՝ նման զենք ունեցող երկրների կնքած պետական համաձայնագրերով, որոնց կատարմանը հետևում է 1957 թ-ին ՄԱԿ-ին առընթեր ստեղծված Ատոմային էներգիայի միջազգային գործակալությունը (2008 թ-ին միավորում էր ավելի քան 140 երկիր):
Քիմիական զենքում օգտագործվում են մարտական թունավորող նյութեր (նյարդակաթվածահարույց, մաշկաթարախահարույց, ընդհանուր թունավորման, հեղձուցիչ, հոգեմետ և այլն), թույներ և բուսաթունանյութեր: Առաջին անգամ քիմիական զենքը կիրառել են գերմանացիները Առաջին համաշխարհային պատերազմում (1914–18 թթ.)՝ Բելգիայի Իպր քաղաքի մերձակայքում` 1915 թ-ի ապրիլի 22-ի հարձակման ժամանակ: Քիմիական զենքի կիրառումն արգելված է 1925 թ-ի Ժնևի և 1993 թ-ի Փարիզի համաձայնագրերով: 
Կենսաբանական զենքը հիմնված է կենդանի և բուսական օրգանիզմներն ախտահարող ազդակների օգտագործման վրա: Դրանցից են առավել տարածված հիվանդածին մանրէները (վիրուսներ, բակտերիաներ, ռիկետսիաներ, սնկիկներ) և այդ մանրէների կենսագործունեությունից առաջացող բարձրթունավոր նյութերը, որոնք առաջացնում են մարդկանց ու կենդանիների համաճարակներ (բծավոր տիֆ, խոլերա, ծաղիկ, ժանտախտ և այլն), բույսերի զանգվածային հիվանդություններ (հացահատիկի ժանգ, կարտոֆիլի ֆիտոֆտորոզ և այլն): Կենսաբանական զենքի օգտագործումն արգելված է 1925 թ-ի Ժնևի արձանագրությամբ և 1972 թ-ի ՄԱԿ-ի համաձայնագրով:
Իրենց մարտավարատեխնիկական ցուցանիշներով ԶՈԶ-ին բավական մոտ են ժամանակակից գիտության նվաճումների վրա հիմնված նորագույն՝ ոչ ավանդական զինատեսակները. դրանցից են անդրաձայնային (ախտահարում է մարդու զգայարանները), գենետիկական (փոփոխություններ է առաջացնում մարդու ժառանգականության ապարատում՝ վիրուսների և քիմիական մուտածինների ազդեցությամբ), երկրաֆիզիկական (հզոր ֆիզիկական միջամտությամբ առաջացնում են ջրհեղեղ, երկրաշարժ, փոթորիկ և այլն), էլեկտրամագնիսական, լազերային, կլիմայական, օզոնային (երկրագնդի որոշակի շրջանում ընդլայնում են օզոնային շերտի խոռոչի չափերն ու ավելացնում Արեգակից եկող անդրամանուշակագույն ճառագայթների թափանցումը)  և այլ զենքեր: Այս զենքերի մեծ մասի կիրառումն արգելված է «Բնական միջավայրի վրա ռազմական կամ որևէ այլ ազդեցության միջոցների թշնամական օգտագործման վերաբերյալ» 1977 թ-ի համաձայնագրով և միջազգային այլ պայմանագրերով:

Սպառազինություն

Սպառազինությունը զենքերի և դրանց կիրառումն ապահովող տեխնիկական միջոցների ամբողջությունն է: Ժամանակակից հրետանային կայանքներից, տանկերից, ռազմանավերից և ինքնաթիռներից յուրաքանչյուրը մարտական մի հենահարթակ (պլատֆորմ) է` օժտված մեծ հնարավորություններով, ինչպիսիք են կրակային հարվածի հզորությունը և բարձր շարժունակությունը, իսկ տանկերի և որոշ ուղղաթիռների դեպքում՝ նաև հզոր զրահը: Օրինակ՝ ժամանակակից տանկերը կարող են ընթացքից կրակ վարելով   ավելի քան 60 կմ/ժ արագությամբ սլանալ դժվարանցանելի ճահճապատ տեղանքով` ճանապարհին հաղթահարելով խրամատներ ու գետեր, իսկ տանկերի որոշ տեսակներ նույնիսկ կարող են կարճ ժամանակով սուզվել և ընթանալ ջրի տակով:
Հրազենները, ըստ գործարկման եղանակի, լինում են անհատական` ատրճանակ, հրացան, ինքնաձիգ, ձեռքի գնդացիր և այլն, ու խմբային սպասարկման` հաստոցային գնդացիր, նռնականետ և այլն: Հրաձգային զենքի ծանր տեսակները կոչվում են հրետանի, որը գործարկում են մի քանի զինվորներից կազմված մարտական հաշվարկները: Հրետանին լինում է հեռահար, զենիթային, ստացիոնար, քարշարկվող, ինքնագնաց, լեռնային, օբյեկտային և այլն:
Ժամանակակից սպառազինությունը տարբերում են` ըստ զենքի տեսակի (հրետանային, հրթիռային և այլն), ըստ կրող միջոցների (ավիացիայի, ռազմանավային, տանկային և այլն) և ըստ տեղաբաշխման (ցամաքային զորքերի գնդի և այլն):

Մարզական զենք

Զենքի հատուկ տեսակ օգտագործվում է նաև սպորտում:
Հրաձգային սպորտի մրցումներում օգտագործվում են անհատական հրազենային և օդաճնշական, հարթափող ու ակոսավոր ատրճանակներ և հրացաններ: Հարթափող մարզական զենքով հատուկ մարզահրապարակում` ստենդում, անցկացվող մրցումները կոչվում են ստենդային հրաձգություն, իսկ ակոսավոր զենքով հրաձգությունը՝ գնդակային հրաձգություն:
Նետաձգության մրցումներում օգտագործում են պլաստմասսայե և փայտե աղեղներ ու թեթև նյութերից (օրինակ՝ դյուրալից) պատրաստված նետեր:
1998 թ-ին ընդունվել է «Զենքի մասին» ՀՀ օրենքը, որով կանոնակարգվում են զենք կրելու, պահելու, պատրաստելու, ձեռք բերելու և իրացնելու օրենսդրական հիմքերը: