Այբուբեն
and(9999/99999ԶՇ
" and9999999999ԷՈ
" and9999999999ԸՉ
"/*--9999999999ԹՊ
"/*--9999999999ԺՋ
-09999999999ԻՌ
-09999999999ԼՍ
/*--*9999999999ԽՎ
/*--*9999999999ԾՏ
099999conveԿՐ
099999s3ՀՑ
099999s3ՁՈւ
099999ԱՂՓ
099999ԲՃՔ
and 199999ԳՄՕ
and 199999ԴՅՖ
and(9999 99999ԵՆ
Արագ Որոնում


Հայկական մուֆլոն
Խորհրդային մերինոս
Կարակուլ
Հայկական կիսակոպտաբուրդ ցեղի ոչխար
Խորհրդային բրդատւ
Ընտանի այծեր
Ոչխարներն ու այծերը սնամեջ եղջերավորների ընտանիքի կաթնասուն կենդանիներ են: 
Պատկանում են որոճող կենդանիների խմբին (ինչպես կովերն ու այծքաղները). դա նշանակում է, որ նրանք փսխում և կրկին ծամում են իրենց ընդունած կերը:
Վայրի ոչխարների մեծամասնությունն ապրում է լեռնային վայրերում: Ընտանի ոչխարները սերել են Հարավային Եվրոպայում և Առաջավոր Ասիայում տարածված լեռնային վայրի ոչխարներից՝ մուֆլոններից ու արխարներից: Մուֆլոնը վայրի ոչխարներից ամենափոքրն է: Այն ընտելացվել է ավելի քան 9000 տարի առաջ և դարձել է ընտանի ոչխարների նախահայրը: Խոյերը (արուներ) ունեն խոշոր եղջյուրներ, մաքիները (էգեր) անեղջյուր են կամ թույլ զարգացած եղջյուրներով: Զուգավորման «մրցարշավներում» եղջյուրները զենք են ծառայում՝ էգին տիրելու համար: Ձմռան ամիսներին ոչխարների մաշկը ծածկվում է հաստ ենթաբրդով (գեղմ), որը բաղկացած է բարակ աղվամազերից. այն կենդանուն պաշտպանում է մրսելուց և թրջվելուց: Ամռանը, բուրդը թողնելու շրջանում, այն լրիվ ընկնում է: Մարդիկ, ոչխարներին ընտելացնելուց հետո, սկսել են ամեն տարի բուրդը խուզել և դրանից գործվածքներ ու այլ իրեր պատրաստել:
Ոչխարն ունի սուր դունչ, բարակ և շարժուն շուրթեր, սուր կտրիչներ, ամուր ոտքեր: Բուրդը լինում է սպիտակ, սև, շիկավուն, գորշ, հազվադեպ՝ խայտաբղետ:
ՀՀ-ում վայրի ոչխարներից հայտնի է հայկական մուֆլոնը (այսրկովկասյան լեռնային ոչխար), որը բնաշխարհիկ է. մինչև XX դարի սկիզբը տարածված էր Հայկական լեռնաշղթայից մինչև Արագածի ստորոտները: Այժմ անհետացման վտանգի տակ է: Առանձնյակները ոչ մեծ խմբերով հանդիպում են Վայոց ձորի և Սյունիքի մարզերում, «Խոսրովի անտառ» արգելոցում: Ապրում է 12–14 տարի: Գրանցված է ՀՀ Կարմիր գրքում:
Բուծվել է ընտանի ոչխարների ավելի քան 800 ցեղ: Ոչխարի միսը համեղ է, սննդարար, կաթից պատրաստում են մածուն ու պանիր: Ոչխարի մորթուց կարում են տաք մուշտակներ, քուրքեր, գլխարկներ ու օձիքներ, իսկ կաշվից՝ կոշիկ: Բայց ամենաարժեքավորն ընտանի ոչխարների բուրդն է, որից պատրաստում են կաճյակներ (թաղիքե ոտնամաններ), գործվածքներ, գործում գորգեր, հյուսում վերնազգեստներ, գլխարկներ, ձեռնոցներ:
Հայկական լեռնաշխարհում վայրի ոչխարներն ընտելացվել են մ. թ. ա. IV հազարամյակում:
Հայաստանում 1984 թ-ին ստեղծվել է (Ա. Ա. Ռուխկյանի ղեկավարությամբ) հայկական կիսակոպտաբուրդ ոչխարի ցեղը:
Լեռնային վայրի այծերը շատ ժիր ու ճարպիկ կենդանիներ են: Նրանք հեշտությամբ մագլցում են ժայռեր, ցատկում ժայռից ժայռ, ծառ բարձրանում:
Ճարպիկ ու ժիր են նաև հասուն ընտանի այծերը, որոնք այդ հատկությունները ժառանգել են իրենց վայրի նախնիներից՝ բեզոարյան և պտուտակաեղջերավոր այծերից (սրանց կարելի է տեսնել կենդանաբանական այգիներում): 
Բեզոարյան այծերը փոքրաթիվ են. կան Հունաստանում, Փոքր Ասիայում, Իրանում, Այսրկովկասում, Աֆղանստանում, Պակիստանում: Վերցված են պահպանության տակ: ՀՀ-ում հանդիպում է Վայոց ձորի և Սյունիքի մարզերում, բազմացվում է «Խոսրովի անտառ» արգելոցում: Գրանցված է ՀՀ Կարմիր գրքում:
Պտուտակաեղջերավոր այծերը, որոնք նույնպես փոքրաթիվ են, հանդիպում են Հիմալայներում և Թուրքմենստանի հարավում: Դրանք նույնպես վերցված են պահպանության տակ:
Բեզոարյան և պտուտակաեղջերավոր այծերն ապրում են լեռներում, հեշտությամբ մագլցում զառիթափ լանջեր, լավ ցատկում են: Ինչպես վայրի, այնպես էլ ընտանի այծերը սնվում են խոտաբույսերով, ծառերի և թփերի ընձյուղներով ու տերևներով:
Ընտանի այծեր բուծում են ինչպես բուրդ և աղվամազ, այնպես էլ արժեքավոր ու բուժիչ կաթ ստանալու համար, ըստ այդմ էլ՝ ընտանի այծերն ստորաբաժանվում են ցեղերի՝ բրդատու, աղվամազատու և կաթնատու: Այծերը պահաջկոտ չեն, շատ դիմացկուն են և հեշտությամբ են բուծվում: Նրանք նաև շատ խելացի են ու խորամանկ: Անգորական կամ քաշմիրյան այծերի բրդից պատրաստում են բարձրորակ գործվածքներ ու հագուստ:
Վերջին տարիներին Հայաստանում բուծվում են նաև բարձրկաթնատու ամերիկյան այծեր: